બાળ ઉછેર – એક કસોટી

બાળ ઉછેર એ એક કસોટી સમું કાર્ય છે. દરેક મા-બાપ ઈચ્છે છે કે તેમના બાળકોને એક મહાન જીવન મળે. તેમનું બાળક સફળતાના શિખરો સર કરે.

આ માટે જરૂરી છે કે બાળકોમાં કેટલીક આદતો કેળવાય. જેમ કે…

આપવાની આદત: આજકાલ જોવા મળે છે કે બાળકોમાં આ મારું, તે મારુંની વૃત્તિ પ્રવર્તે છે. બાળકોમાં વહેંચીને ખાવાની, હળીમળીને રમવાની, મારું-તારું કરવાની જગ્યાએ એકબીજા સાથે વહેંચવાની આદત કેળવવી જોઈએ. આ આદત બાળકોને સંતોષી બનાવે છે અને મેળવેલ વસ્તુમાં ખુશ રહેતા શીખવે છે.

વાંચનની આદત: વાંચનની આદત જ્ઞાન વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે. આજના આધુનિક યુગમાં બાળકો ટીવી, વિડિયો ગેમ, અને મોબાઈલમાં એટલા ખોવાયેલા રહે છે કે વાંચન નામશેષ થઈ ગયું છે. બાળકોને વાંચવું ગમતું જ નથી. પણ એ વાત સ્વીકારવી જ રહી કે ટીવી, વિડિયો ગેમ, વગેરે થકી માહિતગાર થઈ શકાય છે પણ વાંચનથી જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે. માટે બાળપણથી જ બાળકોમાં વાંચનની આદત કેળવવી જોઈએ.

ઈત્તર પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત કરવાની આદત: બાળકોમાં બીજી સારી આદતોની સાથે કસરત અને ઈત્તર પ્રવૃત્તિમાં રસ કેળવવાની આદત કેળવો. ઈત્તર પ્રવૃત્તિ એટલે અભ્યાસક્રમ સિવાયની કોઈ પણ પ્રવૃત્તિ જેના થકી બાળકનો સર્વાંગી વિકાસ થાય, બાળકમાં એકાગ્રતા વધે અને મગજ તેજ થાય. આ પ્રવૃત્તિ કોઈ પણ હોઈ શકે. સ્વિમિંગ, સ્કેટીંગ, કરાટે, અલગ અલગ ભાષા શીખવી, ચિત્રકામ, સંગીત શીખવું, વગેરે.

કદર કરવાની આદત: આપણને બધી જ વસ્તુઓ આસાનીથી મળી જાય છે પણ આપણને એ વાતની કદર નથી હોતી. અને આપણને જોઈ બાળકો પણ એ જ શીખે છે. માટે સૌથી પહેલા આપણે જે મેળવ્યું છે એની કદર કરતાં શીખવું પડશે અને બાળકોને પણ દરેક વસ્તુની કિંમત કરતાં શીખવવું પડશે. કેટલીક વાતો એવી હોય છે જે શીખવાડવા માટે તેનું સ્વ-અમલીકરણ કરવું જરૂરી બને છે. માટે જો તમે ઈચ્છો છો કે તમારું બાળક કદર કરતાં શીખે તો તમે પણ એ આદતને કેળવો. આખા દિવસમાં તમારી સાથે જે સારું થયું હોય તેની સરાહના કરો, એ સારી વાતની ચર્ચા કરો, તમારા પરિવારજનોને એ વિશે વાત કરો. તમારા જીવનમાં કંઈ પણ ખરાબ થાય તો તેના વિશે તમે બાળકો સાથે પરિવાર સાથે વાત કરો છો, એ જોઈ તમારા બાળકો પણ એ જ શીખે છે, અને બાળકો પણ તેમની તકલીફો અને ફરિયાદો જ તમને કહે છે. માટે પહેલા પોતે સકારાત્મક બનો અને સારી વાતો બાળકો સાથે વહેંચો.

નવું શીખવાની આદત : ઘણીવાર જ્યારે બાળકો કંઈક નવું શીખવાની અથવા નવું કામ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરે છે ત્યારે માતા-પિતા તેને પહેલી વખત તો ના જ પાડી દઈએ છીએ. જે તદ્દન ખોટું છે. બાળકોને જે પ્રવૃત્તિમાં રસ હોય તે તેને કરવા દેવી જોઈએ. તેને એ પ્રવૃત્તિમાં આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ. નવું નવું શીખવાની આદત તેમનામાં જીજ્ઞાસા વૃતિ વધારે છે. જ્ઞાનમાં વૃદ્ધિ તો થાય જ છે સાથે સાથે એકાગ્રતા, આત્મવિશ્વાસમાં પણ વધારો થાય છે. જે નવું શીખવાની ઈચ્છા રાખે છે એ જ જીવનમાં સફળતા મેળવે છે. એકનું એક રોજીંદુ કામકાજ કરવાવાળા ક્યારેય પ્રગતિ કરી શકતા નથી. માટે બાળકોમાં નવું નવું શીખવાની, હંમેશાં ક્રિયાશીલ રહેવાની આદત કેળવવી જોઈએ.

આ પાંચ આદતો બાળકોમાં કેળવવાથી બાળકોનો સર્વાંગી વિકાસ થાય છે અને એક મહાન જીવન અને ઉત્તમ વ્યક્તિત્વનું નિર્માણ થાય છે. અને બાળક સફળતાના શિખરો પણ સર કરી શકે છે.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s